Монгол Улсын Хєгжил - Мэдээлэл Холбооны Технологи

Їндэсний семинарын нээлт дээр хэлэх їг

 

Монгол Улсын Ерєнхий сайд аа,

Монгол Улсын Их хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга аа,

Улсын Их Хурлын болон Засгийн Газрын гишїїд ээ,

Олон нийтийн болон Бизнесийн тєлєєлєгчид єє,

Мэдээлэл холбооны технологийн салбарын мэргэжилтнїїд ээ,

 

Монгол орны хєгжилд Мэдээлийн технологийг гїйцэтгэх їїрэг, тїїнийг хэрэгжїїлэх арга замын талаар сонирхогч бїх талуудын оролцоотой семинар ярилцлага болж байгаад Монголын Нээлттэй Нийгэм Хїрээлэн нэн баяртай байна.

 

Монгол улсын тєр, засгийн байгууллагууд, тєрийн бус болон бизнесийн байгууллагуудын идэвхитэй оролцоотой болж буй энэхїї семинар нь сїїлийн жилїїдэд мэдээллийн технологийн салбарт бий болсон эдгээр байгууллагын хамтын ажиллагааг хєгжлийн шинэ шатанд гаргаж, Улсын Их хурлаар батлагдсан  Мэдээлэл, холбооны технологийн хєгжлийн 2010 он хїртэлх їзэл баримтлалыг хэрэгжїїлэх їйл явцад чухал хувь нэмэр оруулна гэдэгт итгэл тєгс байна.

 

Сїїлийн жилїїдэд  мэдээллийн технологийн  салбарт гарч буй дэвшил монгол оронд ч тїргэн шуурхай нэвтэрч бид бїхэнд олон сайхан боломжийг олгож байна. Їїнд:

 

 

Энэхїї їйл явцад, тухайлбал Мэдээллийн технологийг хєгжїїлхэд МННХ зїгээс тодорхой хувь нэмэр оруулж ирсэнийг дурдахад таатай байна. Тус байгууллагын дэмжлэгтэйгээр манай орны єсвєр їе мэдээллийн технологид суралцаж, єєрийн їе тэнгийнхэнтэй нэгэн адил интэрнэтийн агуулгыг баяжуулахад хамтран ажиллаж байна.  Оюутан сурагчид, багш, эмч, бусад мэргэжлийн хїмїїс, тєрийн бус байгууллагын ажилтнууд тус байгууллагын санхїїжилтээр байгуулагдсан Дорнод, Ємнєговь, Баянхонгор аймагт ажиллаж байгаа Интернэт мэдээллийн тєвїїд, ШУМТ-ийн тєв дээр їйл ажиллагаа явуулж байгаа Нээлттэй мэдээллийн тєвиййг ашиглан шинэ мэдлэг, мэдээлэл олж авч байна. Тэрчлэн Сэлэнгэ аймаг, Улаанбаатар хотын 30 гаруй  сургууль, манай улсын зарим томоохон клиник эмнэлэгїїд интэрнэтэд шууд холбогдсон юм.

 

МННХ электрон хэвлэн нийтлэлээр дэлхийд хоёрт ордог АНУ-ийн EBSCO компанитай хамтран нийгэм, хїмїїнлэгийн ухаан, бизнес, эрїїл мэндийн чиглэлийн судалгаа шинжилгээний болон нийтэд зориулсан 3500 гаруй сэтгїїл, сонины 1990 оноос хойш хэвлэгдсэн дугааруудыг Монголын уншигч, олон тїмэнд нийтийн номын сан, мэдээллийн тєвїїдээр дамжуулан хїргэж байгааг тэмдэглэхэд таатай байна.

 

Монголын нийгмийн хєгжлийн тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхэд мэдээллийн технологийн хєгжил, тїїнийг дагалдсан глобалчлалын їйл явц ямар їнэт хувь нэмэр оруулж чадах тухайд єнєєдєр эргэлзэх хїн їгїй болжээ гэхэд хэлсдэхгїй бизээ. Тийм ч учраас Мэдээлэл холбооны технологийн хєгжлийн їзэл баримтлалын эрхэм зорилгыг мэдлэг оюунд тулгуурласан нийгмийг хєгжїїлж, ард тїмний амьдралын чанарыг сайжруулахад оршино хэмээн тодорхойлсон билээ.

 

Ингэхдээ Мэдлэг оюунд тулгуурласан нийгэм гэсэн ойлголтыг мэдээллийн салбарынхны олон удаагийн уулзалт ярилцлагын явцад хэрхэн тодорхойлж, авч їзэж байсныг нэгтгэн танилцуулахыг зєвшєєрнє її. Їїнд,

 

·        Эдийн засгийн хєгжлийн тївшин єндєр,

·        Хїн амын бичиг їсгийн боловсрол єндєр,

·        Улсын болон хувийн салбарт суралцагсдын тоо єндєр,

·        Компьютер болон МХТ-ийн бааз суурь сайтай,

·        Хїчин чадал сайтай цахилгаан холбооны дэд бїтэцтэй,

·        Тогтвортой, ашиглахад тєсєр, МХТ-ийн болон интэрнэт хэрэглээтэй. Энэ нь Интэрнэтийн їйлчилгээний бизнэсийн чєлєєтэй, нээлттэй, єрсєлдєєний зах зээлийн дїнд бїрдсэн байна,

·        Бага, дунд дараахь шатны бїх боловсролын систем нь сайн, є.х. багшлах боловсон хїчин, материаллаг баазад байнгын хєрєнгє оруулалт хийгдэж байдаг,

·        Банк санхїїгийн салбарын хялбар їйлчилгээ нь жижиг дунд їйлдвэрлэлд зээллэгэ  олгох боломж, бизнесийн  таатай  орчин бїрдїїлсэн,

·        Орон нутагт бага дунд хэмжээний хєрєнгє оруулалт хийх хїсэлтэй хєрєнгє оруулагчид байдаг,

·        Цахилгаан бараа бїтээгдэхїїн, цахилгаан їйлчилгээний зах зээлтэй байх зэрэг шинжийг агуулсан нийгмийг мэдлэг оюунд тулгуурласан нийгэм гэж тодорхойлжээ.

 

НЇБ, МННХ-ийн урилгаар ирж ажилласан тэдээллийн технологийн салбарын мэргэжилтэн Р. Лабэл “МХТ-ийн 2010 он хїртэлх їзэл баримтлалыг хэрэгжїїлэх їйл ажилгааны тєлєвлєгєєний тєлєвлєгєє” нэртэй тайландаа энэ чиглэлээр ажиллаж байгаа 50 гаруй хїнтэй уулзаж ярилцсаны їндсэн дээр монголын байдлын талаар доорх дїгнэлтийг хийжээ.

 

Тэрээр Хєгжиж буй бусад орнуудаас ялгаатай нь Монголд, МХТ Интэрнэт їйлчилгээ хєгжїїлэхэд хувийн секторууд чухал їїрэг гїйцэтгэж байгааг онцлон тэмдэглэсэн байна. Мэдээллийн технологийн дэвшилтэт давуу талыг бїрэн дїїрэн ашиглаж, оюунлаг нийгмийг байгуулж, дэлхийн эдийн засгийн харилцаанд єргєн хїрээтэй оролцоход Монголд єєрийн гэсэн давуу болон сул талууд байгааг дурдсан байна. Їїнд:

 

·        Хїн амын бичиг їсэгт тайлагдсан байдал єндєр,

·        Хїн амын боловсрол єндєр, олон тооны эрдэмтэн судлаачидтай, техникийн мэргэжилтнїїдтэй,

·        Шийдвэр гаргагчидын тївшинд Мэдээллэл, холбооны технологийн ач холбогдолыг дэмжин ойлгодог хїмїїс байдаг,

·        МХТ 2010 їзэл баримтлалыг хїлээн авч єргєн хїрээнд дэмжиж байгаа. Бусад олон жижиг улстай харицуулахад Монгол улс МХТ-ийн бодлого стратеги боловсруулсан,

·        Интэрнэт їйлчилгээ явуулах чєлєєт зах зээлтэй,

·        Энэ салбарт єсєж дэвших шаардлагатайг хаа хаанаа, Засгийн Газрын хїртэл ойлгож мэдэрсэн зэрэг давуу талыг нэрлээд,

 

·        Хязгаарлагдмал, багтаамж багатай зах зээл,

·        Зах зээлийн алслагдмал байдал. Хїн ам сийрэг тарж суурьшсан,

·        Интэрнэтийн їндсэн сїлжээнд (backbone) шууд холбогдох нєхцєл муу ,

·        Сїлжээ (TCP/IP)  болон МТ-ийн тусгайлан бэлтгэсэн боловсон хїчин харицангуй цєєн,

·        Хууль бус, зохиогчийн эрхийг зєрчсєн програм хангамж єргєн хэрэглэдэг,

·        Нээлттэй програм хангамж ялангуяа Лайнакс (Linux) тєхєєрємж, TCP/IP (ти-си-пи ай-пи) хэрэглэх туршлага муугаас їнэ єндєр, зохиогчийн эрхтэй програм хангамж, хэрэгсэл ашигладаг гэх мэт сул тал байгааг тэмдэглэжээ.

 

Монгол улсын Их хурал 2010 он хїртэлх їзэл баримтлалыг єнгєрсєн онд баталсан нь Монгол улс мэдлэг оюунд тулгуурласан нийгэм байгуулах хїсэл эрмэлзэл дїїрэн байгааг илтгэн харуулсан тїїхэн їйл явдал байсан гэж би хувьдаа ойлгож байна. Нэгэнт боловсруулсан їзэл баримтлалаа цаашид ажил хэрэг болгоход сайтар боловсруулсан їйл ажилгааны тєлєвлєгєєтэй байх шаардлага зайлшгїй тавигдаж байна. Энэ тєлєвлєгєєг боловсруулж хэрэгжїїлэхэд ЗГ, хувийн сектор, олон нийтийн байгууллагын тєлєєлєл оролцсон їндэсний хэмжээний зєвлєл байгуулж ажилуулах нь зїйтэй гэсэн санааг 2 жилийн ємнє болсон МХТ-ийн їндэсний чуулга уулзалтаас дэвшїїлж 21 хїний бїрэлдхїїнтэй 3 талын тэгш оролцоотой МХТ-ийн Їндэсний Зєвлєл  байгуулсаныг МННХ-ийн зїгээс Їндэсний хэмжээнд МХТ- ийн бодлогыг боловсруулж хэрэгжїїлэх 3 талын тэгш эрх ашгийг тєлєєлж хооронд нь зохицуулах їїрэгтэй байгууллага болох юм хэмээн ойлгож єнгєрсєн 2 жилийн турш тууштай дэмжиж ирсэн юм. Монгол улсад МХТ-ийн хууль эрх зїйн таатай орчинг бїрдїїлхэд дэмжлэг їзїїлэх ажлын хїрээнд энэ оноос эхлэн МННХ  дурдсан МХТ-ийн Їндэсний зєвлєлийн  ажлын албыг байгуулж санхїїжїїлэн энэ албаны эрхлэх ажлын хїрээнд Монголд мэдээллийг хєгжїїлэх тэтгэлгийн хєтєлбєрийг  (MIDAS) хэрэгжїїлж эхэлсэнийг мэдэгдэхэд таатай байна. 

 

Монголын ирээдїйн хєгжил дэвшил орчин їеийн МХТ-ийн хєгжилєєс ихээхэн хамаарна гэдэг дээр та бид санал нэгтэй гэдэг дээр эргэлзэх зїйл алга, тийм ч учираас бид энд хуран цугларч яаж хэрэгжїїлэх арга замаа хэлэлцэж байна гэж ойлгож байна. Бид бїгдийн хамтын ажиллагаа нь мэдээлэлжсэн нийгмийг байгуулах, хот, хєдєєгийн МТ-ийн ялгаврыг арилгахад чухал нєлєє їзїїлнэ гэдэгт найдаж байна.

 

Семинарын їйл ажилгаанд амжилт хїсье.

Àíõààðàë òàâьсан  Òà á¿õýíä áàÿðëàëàà.